10 ขั้นตอนการพัฒนาจิต รับการฝึก

แปลโดยท่านพุทธทาส

พอคุ้นเข้า              พอคุ้นเข้า              จะรู้เรื่อง

ให้จูงเชื่อง              เยื้องย่าง                หว่างวิถี

เชือกในมือ             ถือกระชับ              กระชั้นดี

เหมือนไม่มี            คืนวัน                     อันเหนื่อยใจ

พ่อหนุ่มค่อยๆฝึกวัวไปด้วยความอดทน จนจูงไปไหนไปได้เป็นการทำควาามเข้าใจกันได้ในขั้นแรก ซึ่งสำคัญอยู่ที่ค่อยทำค่อยไป ค่อยๆคลำค่อยๆ ไปอันเป็นเคล็ดสำคัญในระยะนี้ ผิดกับคนสมัยนี้ซึ่งมีแต่ความวู่วามรอคอยไม่ได้ วัวพอใจให้ผู้ฝึกจูงจมูกทั้งนี้หมายถึงจิตเริ่มอยากไปในทางของกุศลเกิดมีฉันทะในเบื้องต้นต่อของใหม่ที่ได้ลิ้มรสเพียงเล็กน้อยซึ่งแปลกกว่าของเก่ามาก จึงเริ่มมีศรัทธาอันจัดเป็นธรรมะข้อแรกที่สุด และเป็นพื้นฐานสำหรับธรรมะที่สูงขึ้นไป จะพาขึ้นเขาลงห้วยก็ยอมตามทุกก้าวย่างคือความแน่แน่วของศรัทธา จึงยอมลำบากได้ทุกอย่างในการปฏิบัติธรรมโยคาวจรยังคงกุมเชือกมั่นและไม่ยอมห่าง นี้คือหลักของการรักษาตรุณวิปัสสนา คือกรรมฐานที่เพิ่งปรากฏผลเป็นครั้งแรกจะต้องระวังอย่างยิ่งเหมือนระวังของแตกง่ายหรือเด็กอ่อนเพิ่งคลอด ในระยะนี้เผลอนิดเดียวอาจถึงกับเสียหมดเลยก็ได้ ดังนั้นจึงต้องยึดหลักว่าระวังอย่าให้มีเวลาเผลอหรือรู้สึกเหนื่อยใจในการระวัง

จงสังเกตส่วนหัวของวัวดำทะมึนตัวนั้นได้เเปลี่ยนเป็นสีขาวแล้วผู้ฝึกก็ได้สังเกตเห็นปรากฏการณ์นี้ แถมยังมีพระจันทร์แย้มออกมาเป็นอันดับแรก