เจริญธรรมอภัยเพื่อนบ้าน

    เพื่อนบ้านทางตะวันออกแซ่อึ้ง  เพราะมีวัวหลุดจากที่ขังจึงเข้ามากินต้นกล้าในที่นาของกงอี้เสียหายไปมากอยู่  บิดาของกงอี้พบเข้าก็จับเอาวัวไว้แล้วแจ้งเรื่องแก่บ้านแซ่อึ้ง  ก็ให้พอดีคนแซ่อึ้งกำลังเมาสุราอยู่จึงพูดจาหยาบคายถือไม้ตะพรตจะตีบิดาของกงอี้  กงอี้รีบเข้าไปห้ามปราม  รีบคืนวัวให้กับคนข้างเคียงไป  แล้วก้มศีรษะลงขอขมาโทษเพื่อนบ้าน  แล้วก็เตือนบิดาให้กลับบ้าน  แต่บิดาก็ยังโกรธไม่หาย  กงอี้ก็คุกเข่าลงห้ามปรามบิดาว่าขอท่านบิดาอย่าถือโกรธ  คนเขาว่า  พันชั่งซื้อกิจการแปดร้อยซื้อเพื่อนบ้านอาหารสุราผูกญาติแดนไกล  โจรไฟก็มาทั้งสี่ทิศ  ตระกูลอึ้งแม้จะมีความผิดก็คิดเสียว่าคนเมาสุรา  ก็ควรที่จะหลบหลีกเสียก่อน  สุภาพชนต้องมีใจให้อภัยผู้อื่น  บิดาว่า  มิใช่ว่าข้าจะไม่อภัยเขา  แต่ไม่ใช่ปล่อยให้เขาทำอันธพาลจนเคยตัว  กงอี้ว่ายอมให้เขาจะได้ประโยชน์มาก  บิดาว่า  ประโยชน์ได้มาจากไหน  กงอี้ว่า  หลักธรรมฟ้าให้มา  โบราณว่า  ยอมเขาไม่ใช่ขี้ขลาดปล่อยให้เขาเจอะดีอย่างอื่นบ้าง  บิดาก็ว่าใช่  พอวันรุ่งขึ้นคนแซ่อึ้งก็มาที่บ้านเพื่อขอโทษ  พ่อลูกกงอี้ถามว่า  ทำไมต้องเหน็ดเหนื่อยมาขอโทษคนแซ่อึ้งว่า  เมื่อวานดื่มเหล้าเมามายทำเสียมารยาทต่อท่านพ่อ  พูดมากพอหายเมาแล้วได้ยินภรรยาบอกถึงเรื่องที่เกิดขึ้น  บอกว่าท่านยอมให้แก่เราแถมยังมาขอโทษเราด้วย  ทำแบบนี้ก็เกรงว่าจะเป็นการหักลดบุญของเราหมดไป  หากเราไม่มาขอขมา  ก็เกรงว่าฟ้าจะทำโทษ  ข้ามันโง่ได้ฟังแม่บ้านว่ามาอย่างนี้  ขอท่านอย่าหัวเราะเยาะข้าเลย  กงอี้ว่าภรรยาของท่านเป็นยอดศรีเรือน  นั่นเป็นเพราะกงอี้เจริญธรรมให้อภัยเพื่อนบ้านเป็นขันติที่เก้า  ต่อมาภายหลังก็มีผู้เขียนกลอนว่า

           การยอมให้คนได้ประโยชน์มาก                หินหยกหากพูดไปไม่มีค่า

           แม่ศรีเรือนช่วยสามีเหนือประชา              นามลือชาให้คติกฎเกณฑ์ดี