ธรรมชาติ

      สรรพสิ่งในฟ้าดินมีกฎธรรมชาติ อาทิเช่นการเกิดแก่เจ็บตายของคนการผลิใบดอกและผลของต้นไม้ ล้วนอาศัยกฎธรรมไม่เกิดดับ เช่นคนเมื่อมีเกิด ภายหลังก็มีแก่เจ็บแล้วก็ตาย จะให้เป็นตายแก่เจ็บเกิดไม่ได้ ต้นไม้ก็จะให้มีผลก่อนมีดอกมีใบก็ไม่ได้เช่นกัน

          ให้อธิบายตามความหมายของพุทธ การดำเนินไปตามธรรมชาติ เริ่มแรกก็คือเหตุปัจจัยแรก เหตุปัจจัยแรกคือเชื้อกำเนิด ภายหลังผ่านการแปรเปลี่ยนที่เรียกว่าการพัฒนการ มีการเคลื่อนย้ายหมุนเวียนเป็นวัฏจักรมีขั้นตอนกฎเกณฑ์ซึ่งไม่อาจฝืนย้อนได้ ซึ่งเรียกว่าธรรมชาติ ก็เป็นเช่นนี้

          คนเรามาก็เป็นธรรมชาติไปก็เป็นธรรมชาติ ช่วงตรงกลางที่ยังไม่ไปก็ต้องให้เป็นธรรมชาติด้วย จะเป็นไปตามหลักตถาตา หากฝ่าฝืนธรรมชาติก็เหมือนไปตกปลาบนต้นไม้ พายเรือทวนกระแสน้ำที่ต้องกินแรงไม่น้อยชาวโลกไม่ว่ายากรวยมีจน ก็ไม่อาจพ้นจากกฎธรรมชาติ จึงควรสงบสุขตามธรรมชาติ สภาวะใจโล่งแจ้ง ไม่มีสิ่งใดที่จะค้างอยู่ได้ ชีวิตคนก็เป็นเช่นนี้แล้วความกังวลจะมีมาได้อย่างไร